Ambacht en vakmanschap: beroepen en opleidingen
serie Sector in Beeld
Een ambacht kiezen, een vak leren, met je handen werken. Er zijn veel verschillende ambachten en gespecialiseerde beroepen te bedenken, die met veel liefde worden uitgeoefend. Ook al zie je sommige beroepen niet vaak meer. We zetten de mogelijkheden voor jouw leerlingen op een rijtje.
Unieke beroepen die je leert door te doen
Wanneer zijn beroepen bijzonder? Als er maar weinig mensen zijn die dat beroep hebben en het een zeer gespecialiseerd vak is. Sommige beroepen werden vroeger van vader op zoon of dochter doorgegeven. Of je leerde het als ‘gezel’ van een ‘meester’ in dat vak.
Op de pagina Bijzondere beroepen vind je een aantal filmpjes van bijvoorbeeld een goudsmid, een parketteur, een natuursteenbewerker. Leuk om samen met je leerlingen naar te kijken.
Schoenhersteller: ‘Je bent echt creatief bezig’
Beroepsorganisaties SBB en SSWT
De Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs Bedrijfsleven (SBB) heeft het Expertisepunt specialistisch vakmanschap in het leven geroepen, waarop ze uitleg geven over bijzondere beroepen. Ook zijn er filmpjes waarin iemand met een bijzonder beroep uitlegt waarom hij of zij dat werk doet.
De stichting Sociaal en werkgelegenheidsfonds Timmerindustrie (SSWT) voert cao‑afspraken uit binnen de timmerindustrie voor scholing en werkgelegenheid. SSWT maakt het met om-, her- en bijscholingsprojecten mogelijk om houttechniekers duurzaam inzetbaar te houden.
Kansrijke beroepen waarin je leert en werkt
Voor jou als decaan is het belangrijk om zo veel mogelijk inzicht te hebben in de mogelijkheden voor jouw leerlingen. Beide beroepsorganisaties bieden je veel informatie over stages, leerbedrijven en hoe en wat je daarvoor moet regelen.
- Met de campagnes ‘Hout dat werkt’ en ‘Werken in hout is goud’ stimuleert SSWT het imago van de timmerindustrie.
- Er zijn regionale opleidingsbedrijven, die actief zijn om meer jonge mensen in de houttechniek aan het werk te krijgen. Deze opleidingsbedrijven zijn goed verspreid door het land, je vindt meer informatie op de website Houtcirkel.
- Bekijk deze toolkit van SSWT samen met je leerlingen. Bovenaan staat een presentatie over werken met hout, die je kunt doornemen.
- Er zijn ook monumenten die onderhoud en reparatie nodig hebben. Leerlingen kunnen direct instromen in een opleiding tot restaurateur. In het stappenplan staat hoe je leerlingen aan zo’n traject kunnen deelnemen.
- Op de website van SBB vind je veel informatie over kwalificaties voor bedrijven om stages te bieden en hoe leerlingen begeleid kunnen worden.
Wat kun jij met deze informatie in LOB-trajecten?
- Je helpt leerlingen realistische verwachtingen te krijgen over studie en werk.
- Je kunt met individuele leerlingen kijken welke banen er voor hen te vinden zijn.
- Verschillen tussen BOL- en BBL-trajecten maak je concreet en inzichtelijk. Ook kun je leerlingen informeren over behalen van deelcertificaten.
- Leerlingen (en hun ouders) laten nadenken over hun talenten, voorkeuren en passie.
- Je kunt met leerlingen sollicitatiegesprekken oefenen voor werk dat ze leuk vinden.
- Met je leerlingen ideeën uitwisselen over hoe beroepen zich in de toekomst ontwikkelen en wat dat voor hen betekent.
- Je geeft leerlingen inzicht in beroepen en functies, waarmee ze snel aan het werk kunnen.
- Als decaan kun je een rol spelen in vergroten van de herkenbaarheid en populariteit van de sector Houttechniek. In de pdf Hoe versterk jij de campagne Hout is Goud vind je een aanpak om jongeren te enthousiasmeren voor een toekomst in de houttechniek.
Vragen en opdrachten voor LOB
Wat spreekt je aan, hoe wil je leren, wat wil je bereiken?
- Wat trekt jou aan in een ambacht of gespecialiseerd vak?
- Welke werkzaamheden zie je jezelf doen?
- Werk je liever met je handen, je hoofd of juist een combinatie?
- Past de BOL- of de BBL-leerroute jou? Of behaal je liever deelcertificaten?
- Welke kansen zie je voor jezelf in deze sector?
- Wat zie jij jezelf over 5 jaar voor werk doen in deze sector?
Complete vragenlijst
De vragen kun je ook als lesmateriaal en in de gesprekken met leerlingen gebruiken. Download de complete vragenlijst om te printen.
Korte schrijfopdracht
Vraag je leerlingen om in 3 zinnen uit te werken:
- welke volgende stap de leerling wil zetten
- welk beroep de leerling het meeste aanspreekt
- waarom dat beroep aanspreekt
Lesmethode MBO Kompas
In de lesmethode van het MBO Kompas, die je bij de papieren versie ontving, vind je bij studiekeuzeles 4 oefeningen om met leerlingen een quiz te doen en door te praten over bijzondere beroepen en ambachten aan de hand van stellingen.
In de digitale lesmethode voor het digibord vind je nog meer oefeningen en opdrachten.
Serie Sector in Beeld: ondersteuning voor elke decaan
Met de serie Sector in Beeld ondersteunt het MBO Kompas decanen bij het begeleiden van leerlingen naar een geschikte mbo-opleiding. In elke sectorspecial vind je informatie, inspiratie en praktische handvatten, zodat jij je leerlingen goed kunt begeleiden naar hun beroep.
Op de pagina Sector in Beeld vind je alle sectoren op een rijtje.